Analizler · İleri · 3 dk okuma
Faktör analizi adım adım
Faktör sayısı öz değeri 1'den büyük olanları saymakla belirlenmez.
AFA mı, DFA mı?
- Ölçeği siz geliştirdiyseniz: önce AFA, sonra mümkünse ayrı bir örneklemde DFA.
- Türkçeye uyarlanmış veya yapısı bilinen bir ölçek kullandıysanız: DFA.
- Aynı veride AFA ile bulup DFA ile “doğrulamak” bulguyu güçlendirmez.
AFA'nın beş adımı
- Uygunluk: KMO ≥ .60 (≥ .80 iyi) ve Bartlett testi anlamlı olmalıdır.
- Çıkarma yöntemi: ana eksen faktörleme veya en çok olabilirlik; temel bileşenler analizi teknik olarak faktör analizi değildir.
- Faktör sayısı: paralel analiz, yamaç grafiği ve kuramsal beklenti birlikte değerlendirilir.
- Döndürme: faktörlerin ilişkili olması bekleniyorsa eğik (oblimin, promax), değilse dik (varimax).
- Madde kararları: yükü .30–.40'ın altında kalan veya iki faktöre benzer yüklenen maddeler içerikle birlikte değerlendirilir.
DFA uyum ölçütleri
| İndeks | İyi uyum | Kabul edilebilir |
|---|---|---|
| CFI / TLI | ≥ .95 | ≥ .90 |
| RMSEA | ≤ .06 | ≤ .08 |
| SRMR | ≤ .05 | ≤ .08 |
| χ²/sd | ≤ 2 | ≤ 3–5 (tartışmalı) |
Örnek
12 maddelik kaygı ölçeği için tek faktörlü DFA: CFI = .96, TLI = .95, RMSEA = .052 [.038, .066], SRMR = .041. Tüm standartlaştırılmış yükler .45–.74 arasında ve anlamlı. Model iyi uyum göstermektedir.
Sık yapılan hatalar
- Temel bileşenler analizi + varimax + özdeğer > 1 kombinasyonunu gerekçesiz kullanmak.
- DFA'da uyumu artırmak için kuramsal gerekçesi olmayan hata kovaryansları eklemek.
- Faktör yapısını tartışmadan yalnız Cronbach alfa raporlamak.
İlgili yazılar
Bilmediğiniz bir terim mi var? İstatistik sözlüğüne bakın.
Bu konuda verinizle destek almak ister misiniz?
Danışma başlat